Zeki Göker

Hakkında

ZEKİ GÖKER

1946’da İstanbul’da doğdu. Tiyatroya 1959’da “Adana Belediyesi Çocuk Tiyatrosu’nda başladı. 1966’da Adana Şehir Tiyatrosunda profesyonel oldu. Sezon sonunda, tiyatro, dönemin Belediye Başkanı Ali Sepici tarafından kapatılınca, Adanalı arkadaşları ile kurduğu toplulukla oyunlar sergilemeye başladı.

Ceyhan Belediye Başkanı Şahin Özbilen tarafından Ceyhan’a davet edildi ve Ceyhan’da tiyatro yapmaları önerildi.
Zeki Göker, Türkiye’nin ilk ödenekli ilçe tiyatrosu olan ‘’CEYHAN BELEDİYESİ ŞEHİR TİYATROSU” nu kurdu. Üç yıl süren bu tiyatroda, genel sanat yönetmeni görevini sürdüren Zeki Göker, ‘’Duvarların Ötesi, Ana Hanım Kız Hanım, Karaların Memedleri, Güneşte On Kişi, Cengiz Han’ın Bisikleti, Borusunu Öttüren, Bir Delinin Hatıra Defteri” gibi oyunları yönetti ve oynadı. 1970’de tekrar Adana’ya döndü ve arkadaşları ile beraber ”ÇUKUROVA BÖLGE TİYATROSU” nu kurdu ‘’Dilleri Olsaydı, Keşanlı Ali Destanı” ve ”Yaşar Kemal’in yazdığı “Teneke” adlı oyunları yönetti ve oynadı.. Ancak “Teneke” nin oynanmasından tedirgin olan çevreler vardı ve oyuna sürekli saldırılar düzenleniyordu. Buna rağmen, “ÇUKUROVA BÖLGE TİYATROSU” nun genç oyuncuları, oyunu, çevredeki il ve ilçelerde sergiledi.

12 Mart 1971 askeri darbesi sonucu, Adana’da aranan Zeki Göker ve arkadaşları, kenti terk ederek, İstanbul’da, “ANKARA BİRLİK TİYATROSU” nu kurdular.

ABT, ilk altı yıl, Aziz Nesin’in ”Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz” ve Muzaffer İzgü ile ortaklaşa yazdığı ”Kara Düzen” ve “Yeniden Doğarız Ölümlerde” adlı oyunlarla Anadolu turneleri yaptı.

Daha sonra Ankara’da salon tutarak hem Ankara’da ki oyunları hem de Anadolu turnelerini sürdürdü. Bu dönemde, ”Özgürlüğün Bedeli, Güneşin Katli, Teneke” adlı oyunları yönetti ve oynadı. 1978’de yine Ankara’da, ”Eti Sanat Merkezi”ni kurdu ve Maltepe Eti Sineması salonunda çalışmalara başladı. Muzaffer İzgü ile ortaklaşa yazdıkları ‘’Davulun Sesi” adlı oyunu yönetti ve oynadı.12 Eylül 1980 darbesi nedeniyle salon kapatıldı ve iki sene tiyatro yapamadı.1982’de tekrar Anadolu turneleri ile başladı çalışmalarına. İki senelik turne sonucu tekrar Ankara’da ‘’Cep Sineması” nı kiralayarak, ”Şölen Sanat Merkezini” kurdu.’

“Hastane mi Kestane mi” adlı oyunu yönetti ve oynadı. Ardından “Batı Sineması” salonunda ”Bir İsyancının Savunması” adlı oyunda oynadı. 1988’de Ankara Birlik Tiyatrosu’nun merkezini İstanbul’a taşıdı. İki yıl tiyatronun yanı sıra Yeşilçam’da çalıştı. Tarık Akan ile ‘’Kimlik”, Halil Ergün ile ‘’Deniz Kızı”, Mahmut Hekimoğlu ile “Evlerden Biri” adlı filmlerde oynadı.

Senaryosunu yazdığı ‘’Karınca Katarı, Sürgün, Kurt Payı, Bir Irmağa Yolculuk” adlı filmlerde rol aldı. Bu arada yazdığı “İcraatın İçinden İnsan Manzaraları” adlı oyunla İstanbul içi turneler yaptı. Ardından, yönettiği ve oynadığı “Pir Sultan Abdal” ülke çapında büyük yankılar uyandırdı.

Türkiye’de, Valiler tarafından en çok yasaklanan ama mahkeme kararları ile oynanan oyun oldu. 1992’de Kocamustafapaşa Özlem Sineması restore edilip, ABT KÜLTÜR MERKEZİ adıyla açıldı. Maksim Gorki – Bertolt Brecht’in ‘’Ana”, Muzaffer İzgü’nün ‘’Üç Kuruşluk Diktatör” kendi yazdığı ‘’Haziranda Ölmek Zor” adlı oyunları yönetti ve oynadı.

1992’de Sultanahmet Cezaevi’ni, Kültür Merkezine dönüştürmek amacı ile yaptığı “Sultan Ahmet Şimdi Özgür” projesini gerçekleştirdi. Cezaevi avlusunda kurulan sahne ve salonda her gün konserler veriliyor, nitelikli yerli filmler oynatılıyor, paneller, sergiler düzenleniyordu. Ankara Birlik Tiyatrosu’nun da oyunlarını sergilediği ve basının büyük ilgi gösterdiği etkinlikler, bir ay sonra polis tarafından yasaklandı ve salonun kapısına kilit vuruldu.

Bu arada Kocamustafapaşa’daki salon da, mahkeme tarafından kapatıldı. (ABT KÜLTÜR MERKEZİ) Tekrar salonsuz kalan Ankara Birlik Tiyatrosu ve Zeki Göker, gelen davetler üzerine Avrupa turnelerine başladı. Dört yıl üst üste yılda üç ay Avrupa’nın beş ülkesinde (Almanya, Fransa, İngiltere, Hollanda, Avusturya) oyunlarını sergiledi. (Pir Sultan Abdal, Ana, Haziranda Ölmek Zor, Güneşten Bir Parça, Ben Devletim Oynatmam) 1997’de İstanbul, Aksaray’daki eski TÖS (Türkiye Öğretmenler Sendikası) – 12 Eylül’den bu yana kapalı duran – salonunu kiralayıp, restore ederek, üç yüz kişilik ‘’ABT SANAT EVİ” ni açtı. Burada da Yılmaz Güney’in yaşam öyküsünden oyunlaştırdığı ‘’Bir Güzel Çirkin Kral”, ‘’Karanlıkta Işık Damlaları” İlyas Salman ile oynadığı ‘’Gurbet Kuşları” ve ‘’Canavar Cafer, Tiyatrocu” adlı oyunları yönetti ve hem Anadolu’da hem de Avrupa’da sergiledi.

Yılmaz Güney’in yaşam öyküsünden oyunlaştırdığı ‘’Bir Güzel Çirkin Kral” çıktığı turnede, tüm il ve ilçelerde Vali ve Kaymakamlar tarafından yasaklandı. Zeki Göker bunun üzerine İdare mahkemelerine başvurdu ve mahkemeleri kazanarak, yasaklanan yerlerde oyunu mahkeme kararı ile sergiledi. Şanlıurfa valisi mahkeme kararına karşın, Danıştay’a başvurdu.

Ancak oyunu Danıştay da aklayınca, oyun tam bir özgürlüğe kavuştu. Buna karşın Menemen Kaymakamı, Danıştay kararını tanımayarak oyunu Menemen’de yasakladı.

Zeki Göker de hukuk yolları tıkandığı için, ‘’Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurdu. Son olarak “Kral Çıplak” ve “Nuh’un Gemisi” adlı oyunları yazdı, yönetti ve oynadı. Birçok senaryosu filme alındı. Ve bu filmlerin birçoğunda kendisi de oynadı. “Evlerden Biri, Arkadaşım Benim, Karınca Katarı, Kurt Payı, Kimlik, Kurtuluş, Deniz Kızı” bu filmlerden bazıları…
2003 yılında, yakalandığı gırtlak kanseri nedeni ile tıbbi bir operasyon geçirdi ve ses telleri alındı. Erdek’e yerleşti. Burada ‘’GÜNDE DÜNÜ YAŞAMAK’’ adlı oyunu yazdı, yönetti ve ses telleri alındığı için, tüm oyunu konuşmadan oynadı.
2006 yılında yakalandığı akciğer kanseri nedeniyle yaşamını yitirdi.

“Altı kız (Elif Sumru, Senem Devrim, Güneş Kurtuluş, Bilge Can, Pınar Can, Nisan Gül) ve bir erkek çocuk (Güney Zeki) babası…”.

Yazdığı Oyunlar

Kara Düzen
Yeniden Doğarız Ölümlerde
Davulun Sesi
Devr-i MC
İcraatın İçinden İnsan Manzaraları
Ben Devletim Oynatmam
Bir Ulu Çınar – Rıfat Ilgaz
Hasan İzzettin Dinamo
Güneşten Bir Parça – İbrahim Kaypakkaya
Bir Güzel Çirkin Kral – Yılmaz Güney
Haziranda Ölmek Zor – Nazım Hikmet & Orhan Kemal
Tiyatrocu
Nuh’un Gemisi
Kral Çıplak
Günde Dünü Yaşamak

Yönetmenlik Yaptığı Oyunlar

1. Duvarların Ötesi
2. Ana Hanım Kız Hanım
3. Karalarım Memedleri
4. Güneşte On Kişi
5. Cengiz Hanı’ın Bisikleti
6. Borusunu Öttüren
7. Bir Delinin Hatıra Defteri
8. Dilleri Olsaydı
9. Keşanlı Ali Destanı
10. Teneke
11. Bir Eşeğin Hatıra Defteri
12. Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz
13. Kara Düzen
14. Yeniden Doğarız Ölümlerde
15. Özgürlüğün Bedeli
16. Davulun Sesi
17. Güneşin Katli
18. Devr-i MC
19. Teneke
20. Hastane mi Kestane mi
21. Alo Orası Tımarhane mi?
22. Komşularımız
23. İcraatın İçinden İnsan Manzaraları
24. Pir Sultan Abdal
25. Ana
26. Ben Devletim Oynatmam
27. Bir Ulu Çınar – Rıfat Ilgaz
28. Hasan İzzettin Dinamo
29. Güneşten Bir Parça – İbrahim Kaypakkaya
30. Bir Güzel Çirkin Kral – Yılmaz Güney
31. Haziranda Ölmek Zor – Nazım Hikmet & Orhan Kemal
32. Kızılırmak
33. Tiyatrocu
34. Gurbet Kuşları
35. Karanlıkta Işık Damlaları
36. Canavar Cafer
37. Kral Çıplak
38. Nuh’un Gemisi
39. Günde Dünü Yaşamak
40. Anne Frank’ın Hatıra Defteri

Oynadığı Filmler

1. Sürgün
2. Kurt Payı
3. Kimlik
4. El Kapıları
5. Bir Irmağa Yolculuk
6. Karınca Katarı
7. Evlerden Biri
8. Deniz Kızı
9. Arkadaşım Benim
10. Ateşten Günler
11. Bir Avuç Gökyüzü
12. Kır Çiçeği
13. Kumar
14. Milli Mücadelede Türk Telgrafçılar
15. Mimar Sinan

Oynadığı Filmlerden Kareler

(galeri için görsellere tıklayın)

Sürgün

Kimlik

El Kapıları

Bir Irmağa Yolculuk

Bir Avuç Gökyüzü

Milli Mücadelede Türk Telgrafçılar

Mimar Sinan

Film Senaryoları

1. Bir Yaz Kampı Macerası, 2006
2. Sürgün, 1988
3. Kurt Payı, 1988
4. Bir Irmağa Yolculuk, 1988
5. Karınca Katarı, 1987

Şiirleri

Zeki Göker Şiirleri ve Ses Kayıtları

Adana Belediye Şehir Tiyatrosu

Andaval Palas

Cengiz Han’ın Bisikleti

Çikolata Sevgilim

Gel De Borunu Öttür

Adana Sanat Tiyatrosu

Ağalı Dünya

Ana Hanım Kız Hanım

Dilleri Olsaydı

Ceyhan Belediye Şehir Tiyatrosu

Ana Hanım Kız Hanım

Bir Delinin Hatıra Defteri

Buzlar Çözülmeden

Cengiz Han’ın Bisikleti

Güneşte On Kişi

İkinci Baskı

Karaların Memedleri

Komşularımız

Tuzak

Ceyhan Belediye Şehir Tiyatrosu

Çukurova Bölge Tiyatrosu